Η αξιολόγηση λόγου και ομιλίας είναι το πρώτο βήμα όταν υπάρχουν ανησυχίες για τον τρόπο που μιλά ή καταλαβαίνει ένα παιδί. Ο λογοπεδικός διερευνά και εκτιμά τις δυσκολίες του παιδιού και καταλήγει σε διάγνωση. Η έγκαιρη διάγνωση σημαίνει καλύτερη πρόγνωση και αποτελεσματικότερη θεραπεία.
Η ακριβής διάγνωση, η αποδοχή και η κατανόηση των δυσκολιών από τους γονείς και από το παιδί συντελούν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος. Η σωστή διάγνωση επιτυγχάνεται με κατάλληλα εργαλεία, όπως τα σταθμισμένα τεστ. Με αυτά ο λογοπεδικός εξακριβώνει αν και πόσο ένα παιδί υπολείπεται στην ανάπτυξη των γλωσσικών του ικανοτήτων σε σχέση με τα παιδιά της ηλικίας του.
Τι περιλαμβάνει η αξιολόγηση λόγου και ομιλίας
Η διαδικασία έχει τέσσερα στάδια:
- παραπομπή,
- λήψη ιστορικού με τους γονείς,
- αξιολόγηση του παιδιού,
- απόδοση αποτελεσμάτων.
1. Παραπομπή
Τηλεφωνική επικοινωνία για λήψη αρχικών πληροφοριών και ενημέρωση των γονέων για τη διαδικασία της αξιολόγησης.
2. Ιστορικό με τους γονείς
- Αναπτυξιακό ιστορικό: πρώτες λέξεις του παιδιού, πρώτες φράσεις, βάδισμα, έλεγχος σφιγκτήρων, σίτιση, πιπίλα.
- Ιατρικό ιστορικό: εγκυμοσύνη, τοκετός, ασθένειες, ωτίτιδες, όραση, επεμβάσεις, επιληψίες, φάρμακα.
- Οικογενειακό ιστορικό: κληρονομικότητα.
- Εκπαιδευτικό ιστορικό: το σχολικό πλαίσιο του παιδιού (προσαρμογή, συμμετοχή στο σχολικό πρόγραμμα).
- Θεραπευτικό ιστορικό: προηγούμενη επαφή με ειδικούς και παρεμβάσεις.
Γιατί μετράει τόσο το ιστορικό;
Το ιστορικό δείχνει:
- αν υπάρχει οργανικότητα που σχετίζεται με τις δυσκολίες του παιδιού (για παράδειγμα λιποβαρή ή πρόωρα νεογνά),
- αν υπάρχει κληρονομικότητα,
- αν η καθυστέρηση αφορά συνολικά την ανάπτυξη ή μόνο τον λόγο,
- αν υπάρχει περιβαλλοντική αποστέρηση ερεθισμάτων ή παραμέληση.
Επιπλέον:
- καθοδηγεί τον εξεταστή στο να εστιάσει,
- καθοδηγεί τον εξεταστή στο να χρησιμοποιήσει τα σωστά εργαλεία,
- συμβάλλει στην ακρίβεια της διάγνωσης.
Οι πληροφορίες αυτές είναι σημαντικές, γιατί οι διαταραχές λόγου μπορεί:
- να υπάρχουν ταυτόχρονα με άλλες συνθήκες ανεπάρκειας, όπως αισθητηριακές βλάβες, νοητική καθυστέρηση, κοινωνική ή συναισθηματική διαταραχή,
- να συνυπάρχουν με προβλήματα περιβαλλοντικού τύπου, όπως πολιτισμική αποστέρηση ή ακατάλληλο περιβάλλον,
- να μην είναι αποτέλεσμα των παραπάνω συνθηκών.
3. Αξιολόγηση του παιδιού
Η αξιολόγηση του παιδιού γίνεται με συγκεκριμένα τεστ, κατάλληλα για την ηλικία του. Περισσότερα για τα τεστ που χρησιμοποιούμε θα βρείτε στη σελίδα για τα διαγνωστικά εργαλεία.
- Κατανόηση και έκφραση: αρχικά χορηγείται ένα γλωσσικό τεστ που ελέγχει την ακουστική κατανόηση του λόγου και την έκφραση.
- Φωνολογική ανάπτυξη: στη συνέχεια ελέγχεται η φωνολογική ανάπτυξη του παιδιού με τη δοκιμασία φωνολογικής ανάπτυξης ΠΣΛ, η οποία αξιολογεί την οργάνωση του φωνολογικού συστήματος του παιδιού.
- Φωνολογική επίγνωση: όπου κρίνεται απαραίτητο, αξιολογείται με το ΜΕΤΑΦΩΝ τεστ, ένα σταθμισμένο εργαλείο επίσης του ΠΣΛ. Ελέγχει την ικανότητα του παιδιού να αναγνωρίζει τα φωνολογικά συστατικά των γλωσσικών μονάδων, ώστε να τα χειρίζεται σκόπιμα — δεξιότητα άμεσα συνδεδεμένη με την ανάπτυξη της ανάγνωσης και της γραφής.
- Στοματοπροσωπικός έλεγχος: σε παιδιά με έντονες φωνολογικές και αρθρωτικές δυσκολίες, των οποίων ο λόγος δεν είναι κατανοητός, ελέγχουμε την επάρκεια των αρθρωτικών εργαλείων (γλώσσα, χείλη, υπερώα).
- Παιχνίδι: παρατηρούμε αν το παιχνίδι του παιδιού είναι μονότονο και στερεότυπο, συμβολικό, λειτουργικό ή κοινωνικό.
- Επικοινωνιακές δεξιότητες: ένα πολύ σημαντικό πεδίο, που περιλαμβάνει τη βλεμματική επαφή, την εναλλαγή σειράς, την πρωτοβουλία και την ανταπόκριση στην κοινωνική αλληλεπίδραση.
Αξιολόγηση σε παιδιά σχολικής ηλικίας
Σε παιδιά που έχουν ξεκινήσει το σχολείο αξιολογούνται επιπλέον η ανάγνωση, η γραφή και η διάκριση γραφημάτων. Ελέγχονται επίσης δεξιότητες που συνδέονται άμεσα με την κατάκτηση του γραπτού λόγου, όπως:
- ο οπτικο-κινητικός συντονισμός,
- ο προσανατολισμός,
- ο προσανατολισμός αριστερά – δεξιά,
- η αντίληψη σώματος και η πλευρίωση.
Αν σας απασχολεί η ανάγνωση ή η γραφή του παιδιού σας, διαβάστε και τη σελίδα για τις μαθησιακές δυσκολίες.
4. Απόδοση αποτελεσμάτων
Είναι το τελευταίο στάδιο της διαδικασίας. Σε αυτό ανακοινώνουμε στους γονείς τη διάγνωση και προτείνουμε το κατάλληλο θεραπευτικό πρόγραμμα, με βάση τις ανάγκες κάθε παιδιού — για παράδειγμα λογοθεραπεία, εργοθεραπεία ή συνδυασμό παρεμβάσεων.
Κλείστε ραντεβού για αξιολόγηση
Αν έχετε ανησυχίες για τον λόγο ή την ομιλία του παιδιού σας, απευθυνθείτε σε λογοπεδικό για διερεύνηση. Η αξιολόγηση γίνεται στο κέντρο μας στο Περιστέρι (Θηβών 265 & Αμύντα 1) και στην Αθήνα (Αριστονίκου 23-25). Καλέστε στο 210 5776464 ή επικοινωνήστε μαζί μας μέσω της σελίδας επικοινωνίας.